1-Doğa Koleji’nde “Üstün Zekalı” eğitimi ne anlama geliyor?

Doğa Koleji’nde Üstün Zekalı eğitim sistemimiz sınıf seviyesine göre hazırlanmış müfredatın çocukların hazır bulunuşlukları göz önünde bulundurularak değerlendirmeye alındıktan sonra ihtiyaçları doğrultusunda derinleştirilmesi, elde bulunan programın sınıf düzeyine uygun şekilde hızlandırılması müfredatın uygulanması konusunda başrolü oynuyor. Bu sistem öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda yapılan ek çalışmalar, projeler ve ödevlerle destekleniyor. Öğrenciler kendilerini ifade edebilen, ilgi duydukları alanlarda çalışmalar yaparak bunları üst boyutlu projeler haline getirerek paylaşımda bulunabilen, grup çalışmalarıyla çocuklarımızın liderlik, özgüven, iletişim kurma, sosyal ve davranışsal olarak üstün ve normal bireylerle aynı ortamda bulunduğunda kolay uyum sağlayabilme gibi özellikleri de pekişiyor. Doğa Koleji üstün zekalılar eğitimi aynı zamanda öğrencilerin üst düzeyli düşünerek, yaratıcılıklarını her türlü ortamda kullanmalarını sağlamaya yönelik bireysel gelişim imkanını da sunan, çok yönlü bireysel ihtiyaçlara yönelik yapılandırılmış, analiz, sentez, değerlendirme yapmalarını da sağlayan bir sistemdir.

2-Diğer eğitim yöntemlerine göre farkı nedir?

Öncelikli olarak normal müfredatın hızlandırılmış ve yapılandırılmış bir sistemle uygulanıyor olması, seviyeleri birbirine yakın olan öğrenciler açısından gerçekten çok olumlu bir uygulamadır. Öğrencilerin öğrenme hızları hemen hemen birbirlerine yakın olduğu için derste sıkılma gibi bir durum çok aza iniyor. Üst düzeyden eğitimin sistematik hale getirilmesi çocukların bildikleri konuları daha zor işlemesi açısından dersten uzaklaşmalarını engelliyor. Bildikleri ama zorlandıkları çalışmaları yapmak onları çok mutlu ediyor. İlerlemeyen sadece aşamalı olarak gelişen program içinde kaybolmamaları adına hızlandırılmış ve derinleştirilmiş müfredat uygulaması gayet başarılı. Normal derslerin dışında çocukların ilgilerine yönelik farklı derslerin olması da çocukları okula bağlayan, merak uyandıran bir başka etken. “Dikkat ve Hafıza” odaklanma sıkıntısı yaşayan çocuklarımız için gerçekten çok yararlı bir ders. İlgi alanları doğrultusunda bireysel sunumlar araştırma ve görevler hazırlayarak bunu sunmaları da özgüven, araştırma, toplum içinde sunum yapma, sosyalleşme ve iletişim gibi birçok davranışın pekiştirilmesi için gerçekten büyük bir şans. Doğa Koleji’nde sürekli gerçekleşen sosyal faaliyetler ve geziler de onları uygulamalı olarak öğrenme açısından destekliyor. Kendilerini anlayabilen duygusal ve psikolojik olarak hemen hemen yakın kişilerle çalışmaları da avantaj. Örneğin Doğa Koleji İstanbul Üniversitesi ile birlikte hareket ederek Türkiye de bir ilki gerçekleştirdi ve kurulan Çocuk Üniversitesi ile akademik yaz okullarının başlamasına önderlik etti. Türkiye’de Üstün zekalılar alanında eğitimci yetiştiren tek üniversite olan İstanbul Üniversitesi ile okulumuzun işbirliği bu anlamda çok önemli. Okulumuzda bu eğitim Üstün Zekalılar alanında eğitim görmüş ve deneyimi olan öğretmenler tarafından verilmektedir. Bu da diğer eğitim yöntemlerine nazaran ciddi bir ayrıcalıktır.

3-Türkiye’de üstün yetenekli ve zekalıların küçük yaştan itibaren belirlenmesi ve özel eğitime alınmasında yaşanan zorluklar?

Ülkemizde bu konuda maalesef ciddi eksiklikler vardır. Var olan nüfusun %2’ si Üstün Zekalı olarak tanımlanmıştır. Bu bir ülkenin geleceği için önemli bir potansiyeldir. Geçmişten günümüze Üstün zekalılar eğitimine bakacak olursak, ülkemizde üstün zekalılar eğitimi ilk olarak Osmanlı İmparatorluğu döneminde Enderun Mektepleri ile başlamıştır. Fakat bu mektepler süreklilik göstermemiş ve II. Meşrutiyet’in ilan edildiği sıralarda kapatılmıştır.

Günümüzde MEB’e bağlı Bilim-Sanat Merkezleri üstün zekalı öğrencilerin okul dışı aktiviteler yapmalarına ve kendi yeteneklerini geliştirmelerine olanak hazırlanıyor.

2002 yılında İstanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi’nde Üstün Zekalıların Eğitimi Ana Bilim Dalı kurulmuş ve bünyesinde Üstün Zekalılar Öğretmenlerini yetiştirmeye başladı. Beyazıd Ford Otosan İlköğretim Okulu ile ortak bir proje çalışması başlatılmış ve uygulamalar bu okul ile sürdürüldü.

İstanbul Üniversitesi’nde bu sistem çalışmaya başladığında, insanlar üstün zekalılık kavramının bile bilincinde değillerdi. Bilimsel anlamda da ülkemizin Üstün Zekalı çocuklar hakkında çıkardığı akademik yayınların sayısı oldukça azdır. Özellikle son 5 yıla baktığımızda gerek yapılan kongreler, bu çocukların farkına varan ve özel olduğunu iyice belirginleştirme fikrini özümseyen veliler sayesinde çocukların kaybolmaması adına bir canlanma söz konusu. Doğa Koleji’nde yaklaşık 13 bin öğrenciye eğitim veriliyor ve bu konuda da inanılmaz özenli davranıyoruz. Özel okullar anlamında tam olarak Üstün Zekalılar Eğitim Programı uygulamasının düzenlenerek sistemli bir şekilde uygulanabilen tek okul Acarkent Doğa Koleji’dir.

4-Verilen eğitimin sonuçlarına bakacak olursak ne derece verimli olduğunu düşünüyorsunuz?

Bizler Doğa Koleji olarak bir ilki yaşama sevincindeyiz. Doğa Okulları Üstün Zekalılar İlköğretim Okulu olarak, yeni bir okul olmamıza rağmen yurt içinde her geçen gün artan bir popülarizme sahibiz. Her geçen gün yurt içinde ve yurt dışında tanınmak ve bu konuda eğitim görmüş öğretmenler ile çalışmak kurum olarak verimliliğimizi arttırıyor.

Öğrencilerimizin zeka ve gelişim düzeylerinin benzer olması, karakter yapılarında ortak özelliklerin olması iletişim kurmalarını kolaylaştırıyor. Programın farklılaştırılması, uygulanan özel öğretim yöntemleri ve bireyselleştirme, öğrencilerin kendi hızlarında ve ilgi alanlarında ilerlemelerini sağlamakta ve onların sıkılarak okuldan ve öğrenmeden uzaklaşmalarını engelliyor. Başka okullarda sorun yaşayarak gelen öğrencilerimizin bu eğitim sistemi içinde görüyoruz ki sorun kendileri değil, onlara uygun olmayan eğitim sistemi.

5-Doğa Koleji olarak yaratıcılığa önem veriyorsunuz. Üstün yetenekli öğrencilerin eğitiminin ele alış yöntemi hakkında bilgi verir misiniz?

Evet, Doğa Koleji olarak yaratıcılığa önem veriyoruz. Yaratıcılık dersi ile öğrenciler akıcı düşünmeyi, esnek düşünmeyi, eleştirel düşünmeyi öğrenirler. Hayal kurarak gelecek tasarımları yaparlar.

Üstün zekalılar okulu olarak değil doğanın kendi içerisinde belirlemiş olduğu normal eğitim sistemi de aslında çok sosyal, aktif, sürekli kendini yenileyen, öğretmenin yönlendirici, çocukların uygulayıcı olduğu, her zaman çalışan bireyler olmalarına yönelik bir yaklaşım sergiliyor. Eldeki bu aktif öğrenci profilini çocukların bireysel ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurarak, üst düzeyli  düşünen, yaratıcılığını her alanda kullanabilen bireyler yetiştirmeye yönlendirerek aktifleştiriyor.

Bunun yanında Doğa Koleji’nde öğrencilerimizin bireysel farklılıklarına da önem veriyoruz. Bunun içindir ki eksiklik olarak görülen Üstün Zekalılar Eğitimi’ni benimsiyor ve uyguluyoruz. Velilerimizi de bu konuda bilgilendiriyor, onların da eğitime katılmasını sağlıyoruz. Yaratıcılığı her anlamda kullanılabilir ve yaratıcılığın gelişmesini sağlamak olasıdır. Bu anlamda da uluslararası bir projenin öncülüğünü oluşturmak üzereyiz.

Yapılan çalışmaların değerlendirmeleri bize verdiğimiz eğitimin öğrenciler tarafından da benimsendiğini, beğenildiğini ve desteklendiğini gösteriyor.

6-Üstün yetenekli öğrencilerin eğitiminde en iyi sonuç hangi yöntemlerle alınıyor?

Üstün yetenekli öğrencilerin eğitiminde en iyi sonuç, öğretimin farklılaştırılmasından geçiyor. Öğretim, çocukların akademik başarı, ilgi, merak ve tutumlarına göre çeşitlilik göstermeli. Öğretmen bu tür çocukların duygusal sorunlarına ve zihinsel becerilerine çok iyi bir temel ile eğilmeli. Aynı zamanda sınıf ortamını her bireye uyacak bir yer haline getirmek için bu tür farklılıkları birçok yönden değerlendirip kullanabilmelidir. Bunun yanında, ailenin güçlü olarak “üstün çocuk”  olarak nitelendirilen çocuklarını bir kez daha tanıma süzgecinden geçirmeleri gerekiyor; çünkü duygusal yoğunluklarının çözümlenmesi bu tür çocukların akademik eğitimlerinde de büyük bir paydaya sahiptir.  Araştırıp sundukları, görsel, işitsel, uygulamalı olarak katılımda bulundukları, çalışmalarda bireysel olarak yer aldıkları, sıkılmadan etkinliklerle çalışmalarda bulundukları ve merkezde kendileri oldukları, yaratıcılıklarını kullanmada serbest bırakılıp üretmeleri için imkan sağlandığı sürece eğitim verimli ve başarılı ilerliyor.

7-Üstün zekalı eğitiminde en önemli noktalar nelerdir?

Bu tür çocuklar için eğitimin farklılaştırılması çok önemlidir. Çocukların bilişsel, duyusal, psikomotor ve sosyal alanlarının anlaşılıp, sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi eğitimin bu yönde farklılaştırılması, her açıdan üstün bir çocuğun standart olanın üstünde beceriler göstermesini destekler niteliktedir. Bununla birlikte, asenkronize bir gelişim olarak üstünlüğün özellikleri bilinirse; içsel farkındalık, duygusal yoğunluğu, alışılmadık bir farkındalığı, sıra dışı bir ahlak gelişimini içerir. Üstünlüğü yaratan zihin kapasitesi acayiplik yaratabilir ve ya zirveye çıkarılabilir.

Üstün Zekalı bir çocuğa sahip olan anne babaların, bu çocukların genel yapıları, davranış biçimleri, bilişsel ve duyuşsal düzeyleri ile ilgili gerekli bilgilendirmenin yapılması gerekmektedir. Zira evde anne babalar çocuklara olan yaklaşımlarında ciddi problemler yaşamaktadır. Aynı zamanda yaşanan birtakım durumların sadece kendi başlarına geldiğini düşünüyor ve kaygılanıyorlar. Yalnız olmadıklarını bildiklerinde durum problem olmaktan çıkıyor ve gerekli çözüm yolları üretiliyor.

Aslında veliler, eğitimciler ve toplum bir bütünü oluşturmalı ve bilinmelidir ki onlara yaklaşımda en önemli noktalar; sabırlı olmak, tutarlı olmak ve dinlemek. Farklılıklarının bilincinde olduğunuzu hissettirmek. Onları ne olursa olsun anlamaya çalışmak, fikirlerine önem vermek ve onların her şeyden önce birer çocuk olduklarını unutmamak en önemli başlıklar.

8-Doğa Koleji Üstün Zekâlılar İlköğretim Okulu’ndaki ders müfredatı diğer okullara göre farklı. Müfredatınız hakkında açıklayıcı bilgi verir misiniz?

Müfredatımız Milli Eğitim ile aynı sadece çocuklarımızın seviyeleri doğrultusunda müfredatı hızlandırıyoruz, çocukları çeşitli kaynaklarla destekliyoruz ve derinleştirerek işlenecek konuyu daha üst düzeyden götürmeye çalışıyoruz. Mesela 6 basamaklı sayıları bilen, eldeli toplama, onluk bozarak çıkarma bilen bir çocuk grubu ile bir basamaklı sayılarla toplama çıkarma yapmak yerine, 4, 5 basamaklı sayılarla eldeli toplama ve onluk bozarak çıkarma yapabilecekleri problemler çözüyoruz. Çocuklarımızdan konuyu örneklerle anlatmaları için 5- 10 dakikalık öğretmenlik görevleri veriyoruz. Öğrencilerin duygusal ihtiyaçları karşılanmakta ve eğitim öğretim ortamından keyif almaları sağlanıyor. Üstün zekalı bireylerde tatmin duygusu yaratmak çok önemlidir.

9- Bu özel müfredatla ne gibi sonuçlar gözlemliyosunuz?

Aslında bu çok esnek ve kişiselleştirilmemiş bir program… Esnek program öğrenciye seçme hakkı tanır, öğrenci ilgisine hitap ettiği için motivasyonu yükseltir. Nasılları ve nedenleri keşfetme imkanı yaratır ve merakı tatmin eder. Temel eğitim programında yer almayan konular üzerinde çalışma olanağı sağlar. Genişlemesine ve derinlemesine çalışması için öğrenciye imkan sağlar. Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyine göre değişim gösterir. Öğrencileri çalışma alanları ve yaşam arasında bağlantı kurmaya sevk eder.
Burada sosyal, her ortamda kendini gösteren, özgüveni yüksek, kendini ifade edebilen, araştıran, sorgulayan, merak eden, anlamaya çalışan, ihtiyaçlarının fakına varabilen bireyler yetiştiriyoruz. Çocuklarımız sahip oldukları potansiyeli biraz zorluyorlar ama bunu kullanma şansı bulabiliyorlar.

10- Diğer müfredatlardan farklı olarak hangi dersleri kapsıyor bu sistem?

Yaratıcılık, Düşünsel Beceriler ve Sosyal Beceriler olmak üzere üç farklı ders üstünler eğitiminde zorunludur. Yaratıcılık kısa bir tanım ile açıklamak istersek, bir olayı olağanın dışında çözülmemler ile ele almaktır ve üstün zekalı çocukların eğitiminde yaratıcılık dersinin önemi büyüktür; çünkü öğrencileri estetik düşünmeye ve farklı şekillerde düşünmeye iter. Bu alanda yaratıcılığın değeri paha biçilemez. Düşünsel Beceri dersi ise, öğrencilerimizin beyinsel fonksiyonlarını çift taraflı çalışmasını ( sol ve sağ hemisfer) ve güçlü bir zihinsel aktiviteyi öğrencilerimize sunar. Sosyal Beceri dersinde ise;  üstün zekalı çocukların daha çok duygusal yoğunluklarına eğildiğimizi gösteren bir ders çeşididir. Bu ders esnasında sosyal yönden farklılık gösteren öğrencilerimizin sosyal uyumlarını güçlendirmeye çalışıyor ve hislerinin farklıklarının ağırlıklarını değerlendiriyoruz. Bunun yanında 1.sınıftan itibaren İngilizce, Fransızca, Latince dersleri verilmektedir, Dikkat ve hafıza, Robotik, Bilimsel Tasarım ve Proje, Sanat dersleri de müfredatımızın temellerini oluşturuyor. Çoklu ekaya uygun materyallerle desteklenen eğitimimizin, aile ve toplumu eğitmek konusunda da çalışmaları bulunuyor.

9-Bu çocukların toplum içinde yaşadığı sorunlar nelerdir ve bunlar nasıl giderilebilir? Doğa Koleji’nin bu konuyla ilgili yaklaşımı hakkında bilgi verir misiniz?

Gelişmiş bilişsel yeteneklere sahip olan öğrenciler geniş bir duygu yelpazesine sahiptirler. Zihinsel kapasite arttıkça çocuğun uyumsuzluk ve mutsuzluk riski de artmaktadır. Kırılganlık yaşama riskleri yüksektir, eş olmayan gelişim, mükemmeliyetçilik, yetişkin beklentileri, yoğun duyarlılık, yalnızlaşma ve rol çatışmaları bu bireylerde görülen sorunlardan bir kaçıdır. Yoğun iç çatışmalar yaşayan, öz eleştiri yapan, kaygılı ve idealleri karşısında aşağılık duygusuna bile kapılabilen bu bireylerin toplumda yaşadıkları en büyük sorun yalnız olduklarını düşünmeleri ve diğer insanlar tarafından anlaşılmamadır.

Doğa Koleji Üstün Zekalılar İlköğretim Okulu’nda Sosyal-Duygusal Beceriler dersleri üstün zekalı çocukların gereksinim ve sorunlarına göre düzenleniyor. Ayrıca veliler de sürekli olarak bilgilendirilerek sosyal-duygusal gelişimlerinin olumlu bir şekilde ilerlemesi sağlanıyor.

Yaşıtları ile yaşadıkları en büyük sorun ise iletişim. Kendilerini çok rahat ifade edemeyebiliyorlar. Kendi yaşıtlarının ilgi alanları bebekler, arabalar gibi daha yaşına uygun şeylerken, bu çocukların robotlar, dinozorlar, küresel ısınma, evren gibi daha detaylı ve birçok insanın aslında pek de merak etmediği konular. Bu nedenle konuşacak sınırlı şeyler oluyor ve sıkılıyorlar. Bu da  zamanla içine kapanmaya, kendi dünyalarını kurmaya itiyor onları. Toplumdan soyutlanıyorlar ve potansiyellerini kullanamıyorlar, köreliyorlar. Oysa Doğa Koleji onlara nefes alacak ortam, kendilerini ifade edebilecekleri özgür bir sınıf ve kendilerini anlayan arkadaşlar ve öğretmenler sunuyor. Bunun yanında sosyalleştirme çalışmaları yapıyor. Rehberlik hizmetleri ve veli eğitimleri ile daha iyi bir ortamda eğitim görmelerini hayatlarını daha kaliteli hale getirmeyi hedefliyor. Eğitimin sürekliliğini sağlıyor.

11-Doğa Koleji Üstün Zekalılar Okulu’na Başvuru şartları hakkında bilgi verir misiniz?

Bizim için önemli olan özel yetenekli bu çocukların erken yaşta tespit edilebilmesi ve doğru yönlendirilebilmesi. Doğru tespit için ise zeka testi ve mülakat başarısı yeterli. Acarkent Doğa Koleji Üstün Zekalılar İlköğretim Okulu’na başvuru için; Wısc-R Zeka testinden 120 ve üzeri puan almak ve okulumuzda uzman psikolog ve eğitimcilerimizin yapacağı mülakat sonrasında okulumuzun eğitim ve öğretimine uygun bulunmak doğru eğitimin başlangıcı sayılabilir.